banner
Bir Fizik Prensibi:
Birbirine göre düzgün doğrusal
hareket eden iki referans sisteminin olduğunu düşünelim. Referans
sistemlerinden her birinin şunu demeye hakkı vardır: "Benim
referans sistemim hareketsizdir. Hareket eden diğer referans
sistemidir".

Bu prensip, iki referans sisteminin hızlarından, hareket yönlerinden
ve aralarındaki mesafeden bağımsızdır. Figür
1


(Figürlerdeki koordinat eksenleri, hangi referans sistemini temel
alarak olayı incelediğimizi göstermektedir).
Kural:
Prensibe dayanarak şu şekilde bir kural tanımlayabiliriz: Birbirine göre düzgün doğrusal hareket eden
Frame A ve Frame B'den aynı anda karşılıklı olarak gönderilen
sinyaller, her iki Frame'e gene aynı anda varacaktır. Frame'lerin
hızları, hareket yönleri ve aralarındaki mesafe bu kuralı
değiştirmeyecektir. Figür 2


Prensibin (c+v)(c-v) matematiği ile olan
ilişkisi:

Sonuç olarak, eğer birbirine göre düzgün
doğrusal hareket eden iki Frame'den eş zamanlı ve karşılıklı olarak
sinyaller gönderirsek, bu sinyallerin her iki Frame gene aynı anda
varması gerekmektedir. Bu durumu sağlayan bir ölçüm yaparsak,
Kural'ın ve dolayısıyla Prensibin doğruluğunu sınamış oluruz. Ama aynı
zamanda bu ölçüm, (c+v)(c-v) matematiğinin varlığını ortaya çıkaran bir
ölçüm olacaktır. Konuyu Frame'ler açısından iki kısma ayırarak
devam ediyorum.
1) Gelen
Sinyaller. Sinyallerin aynı anda varacağının ortaya konulması.
2) Giden
Sinyaller. (c+v)(c-v) matematiğinin elde edilmesi.
1) Gelen Sinyaller. Sinyaller aynı
anda varacaktır.
Sinyallerin her iki Frame'e aynı anda varması gerektiğini
görelim. Figür 3


2) Giden Sinyaller. (c+v)(c-v)
matematiğinin elde edilmesi.
Sinyal hızı, sinyali yollayan Frame'in referans sistemi temel
alınarak incelenirse (c+v)(c-v) matematiğine varılır. Figür 4 ve
Figür 5



Sinyal hızını direk ölçerek (c+v)(c-v)
matematiğini tespit etmek.

Hareketli cisme doğru giden bir sinyalin hızını direk olarak ölçmek
pekala mümkündür. Ancak, (c+v)(c-v) matematiğini tespit edebilmek için
ölçümün sinyalin gönderildiği yerden yapılması gerekir (Figür 4
ve Figür5). Bir örnek vererek bu konuyu son kez netleştireyim. Yerdeki
bir vericiden bir uçağa bir sinyal gönderdiğimizi düşünelim. Eğer,
vericinin olduğu yerden uçağa giden sinyalin hızını ölçersek, uçağın
hareket yönüne bağlı olarak sinyal hızını (c+v) veya (c-v) olarak
ölçeriz (Figür 4 ve 5). Ama, aynı ölçümü uçaktan yaparsak, uçağa doğru
gelen sinyalin hızını "c" buluruz (Figür 3). Dolayısıyla ölçümün
sinyali gönderen tarafta kalınarak yapılması gerekir. Figür 6



Sinyali gönderen tarafta kalarak, sinyalin hızını direk ölçmek
oldukça zordur. Çünkü sinyalin yayınlanma ve varma anlarında hareketli
frame'in koordinatlarının sıfır hata ile bilinmesi gerekir. Burada
karşımıza ek bir zorluk daha çıkacaktır. Çünkü, hareket eden bir cismin
"gerçek koordinatları" ile cismin görüntüsünü içeren "imaj
koordinatları" farklı yerlerdedir. Hareketli cismin konumu imaj
koordinatlarıyla hesaplanırsa ölçüm hatalı yapılmış olur ve yanlış
sonuç elde edilir. (c+v)(c-v) matematiğini sağlayan gerçek
koordinatlardır ve mutlaka gerçek koordinatlar
kullanılmalıdır. Figür 7

Fikir vermek açısından söylüyorum, uzaya gönderdiğimiz
spacecraft'ları kullanarak direk ölçüm yapmak belki mümkün olabilir. Şu
anda dünyadan 134.289 AU uzaklıkta olan ve dünyadan 30 km/sn hızla
uzaklaşan Voyager I'e gönderilen bir sinyalin, ona c hızı ile varması
ile ona (c+v) hızı ile varması arasında 5 saniyelik bir fark vardır.
Mümkün olabilir mi bilemem ama ölçülebiliyor ise ölçmek gerekir. Öte
yandan, Voyager I'in dünyaya gönderdiği sinyalin hızının Voyager I'in
referans sistemine göre (c+v) olduğu çok açık bir bilgidir. Bunu görmek
için Prensibi kullanmak ve Voyager I'in hareketsiz durduğunu, Güneş
sisteminin ve Dünyanın ondan uzaklaştığını düşünmek yeterlidir.

(c+v)(c-v) matematiğine Byte Shift ölçümü ile ulaşmak da mümkündür.
Çok hassas sonuç alınabilmesinin mümkün olması sebebiyle Byte
Shift ölçümü hakikaten güzel bir yöntem olabilir. Ancak bu konuya
burada girmeyeceğim. Benim burada önerdiğim ölçüm ise sanırım en
basit ve en kolay olanıdır. Çünkü framelerin nerede oldukları, hangi
hızda gittikleri, hangi yöne gittikleri ve aralarında ne kadar mesafe
olduğu önemsizdir. Yapılması gereken tek şey her iki
frameden sinyalleri eş zamanlı yollamak ve gelen sinyallerin ne
kadar zamanda vardığını tespit etmektir. Ancak, önümüzde çok ama çok
ciddi bir engel vardır, her iki sinyalin aynı anda yola çıktığından
nasıl emin olacağız?
(c+v)(c-v) Matematiği, Relativite
Teorisi ve "Aynı Anda"
| Bu ölçümün 1900-1905 li
yıllarda, Relativite Teorisi henüz yok iken
yapılmış olduğunu düşünelim. Eğer o zaman yapılan ölçümlerde (c+v)(c-v)
matematiği doğrulanmış olsaydı Relativite Teorisi bugün var olmazdı. |
Bu ölçümü 1900 yılların hemen başında yapsaydık, Frame A ve Frame
B'ye yerleştirdiğimiz saatlerin Framelerin hızından bağımsız olarak
birbiriyle eşzamanlı çalışacağını düşünürdük. Sinyallerin yola çıkma
anları ve varma anları konusunda saatlere kesinlikle güvenirdik.
Relativite Teorisinin bir sonucu olan "Hareket eden saatler yavaşlar"
şeklinde bir düşüncemiz de olmazdı. Konumuz (c+v)(c-v) matematiğinin
ölçümü olduğuna göre, Frame A ve Frame B de bulunan saatlerin tik-tak
aralıkları konusunda bir endişe taşımamıza gerek yoktur. Frame'lerin
hızı ne olursa olsun saatlerin eş zamanlı çalışacağını varsayarak bu
ölçümü yapmamız gerekir.
Hemen belirtmeliyim ki, uzaklaşan bir saatin yavaş çalıştığının,
yakınlaşan bir saatin ise hızlı çalıştığının gözlemleneceği/ölçüleceği
(c+v)(c-v) matematiğinin sonuçları arasında vardır. Frame A'da iken
Frame B den gelen saat sinyalleri ölçülürse, Frame B deki saatin
tik-tak aralıklarının



tB= tA . (c+v)/c
kadar uzadığı tespit edilirdi (Frame'ler birbirinden uzaklaştıkları
için). Frame'ler birbirlerine doğru gelseydi Frame B'deki saatin tiktak
aralıklarının



tB= tA . (c-v)/c
kadar kısaldığı ölçülürdü. Ancak bu farklılık eşitliklerde görüldüğü
gibi tamamen Doppler Shift kaynaklıdır. Saatlerin çalışma hızını
değiştiren gerçek bir etki (c+v)(c-v) matematiği için söz konusu
değildir.

| (c+v)(c-v) ölçümü, Relativite
Teorisi dikkate alınmadan, o ve ona ait
tüm mantıksal sonuçlar dışlanarak yapılmalıdır. Sinyallerin aynı
anda
yola çıkmayacağı şeklinde bir tereddüt yersiz ve gereksizdir. |
(c+v)(c-v) Matematiğini Ölçmek

Tamamen mühendislik konusu olan bu kısım elbette benim bilgim
dışındadır. Ama, fikri olarak gerekli teçhizatla donatılmış iki uçağın
bu ölçüm için kullanılabileceğini düşünüyorum. Prensip uyarınca,
uçakların hızları, hareket yönleri ve uçaklar arasındaki mesafenin
önemi yoktur, düzgün doğrusal hareket etmeleri yeterlidir.

Misal olarak, uçakların her 5 dakikada bir sinyal gönderdiğini ve
kendilerine ulaşan sinyallerin varış anlarının kaydını tuttuklarını
düşünelim. Aşağıdaki tabloda olduğu gibi, sinyal varış
sürelerinin karşılaştırılması bize gerekli sonucu verecektir.
Karşılaştırmada varma sürelerinin eşit olduğu görülmelidir. Eşitliklerin sağlanması durumunda, bunun
(c+v)(c-v) matematiğini doğrulayacağı yukarıda izah edilmişti (Figür 4
ve Figür 5).

1. Uçak ve 2. Uçak
Sinyal Gönderme Anı
Zaman |
1. Uçak
Sinyal Varış Anı
pikosaniye |
2. Uçak
Sinyal Varış Anı
pikosaniye |
| 10:00 |
333564095,5 |
333564095,5 |
| 10:05 |
500346142,8 |
500346142,8 |
| 10:10 |
667128190,4 |
667128190,4 |
| 10:15 |
833910238,0 |
833910238,0 |
| 10:20 |
1000692285,6 |
1000692285,6 |
| 10:25 |
1167474333,2 |
1167474333,2 |
| 10:30 |
1334256380,8 |
1334256380,8 |
| 10:35 |
1501038428,4 |
1501038428,4 |
| 10:40 |
1667820476,0 |
1667820476,0 |
| 10:45 |
1834602523,6 |
1834602523,6 |

Tablo sembolik olarak, 100 km mesafeden başlayarak 600 km/saat
süratle birbirinden uzaklaşan iki uçak arasındaki sinyal kayıtlarını
göstermektedir.

Ölçüm Hakkında

Belirtmek isterim ki, Prensibin ve ona bağlı olarak Kural'ın yanlış
olduğunu ortaya koymak mümkün değildir, çünkü Prensip çok eski,
çok güçlü ve çok köklüdür. Dolayısıyla bu yazı aslında, (c+v)(c-v)
matematiğinin mantıksal yoldan ispatıdır. Bunu fark etmiş olmanızı
içtenlikle arzu ederim. Ama elbette ki, gerekli ölçümün yapılması ve
doğrulamanın yapılması gerekmektedir.

ALICE YASASI NEDİR?

Zaman içerisindeki gelişimine bağlı olarak Alice Yasasını farklı
zamanlarda farklı şekillerde yeniden tarif etmek zorunda kalmıştım.
Nisan 2016 itibarı ile onun tarifi şu şekildedir:

Alice Yasası: (c+v)(c-v) matematiğini temel alan Elektromanyetik
Teoridir.

Sizlerden Alice Yasasını deneysel olarak doğrulamanızı rica ediyorum.

Han Erim