ALICE YASASI DENEYLERİ ve ÖZEL RELATİVİTE
Han Erim
1 Aralık 2009
Bu yazımda Alice Yasasının deneysel doğrulamasının nasıl yapılacağı
konusunda kendi düşüncelerimi aktaracağım.
Alice Yasası özetle bize şunu söylemektedir: Işık hedefinde bulunan
cisme doğru gider ve ışığın hızı hedefinde bulunan cisme göre daima c
(Işık hızı) olur. Dolayısıyla yapılması gereken, ışığın bu eşsiz
özelliğini bir deney ile ortaya çıkarmaktır.
Burada bazı örnek deneyler de önereceğim.
Figür 1 - Animasyonda A noktasından B noktasına doğru giden
bir cisim vardır. Cisim O noktasına vardığında lazer cihazını
tetikliyoruz. Lazerden çıkan ışığın hedefi O noktasıdır, ancak
hareketli cisim sebebiyle ışığın doğrultusu değişecektir. Alice Yasası
bunu ifade eder.
Figür 2 - Dönen bir platform üzerindeki O noktasına
yönlendirilen lazer ışığı, platform dönerken hedef değişeceğinden
ışığın yolu sapacaktır.

Alan Prensibi: Bir cismin her parçası ayrı bir cisimdir ve
her cismin kendisine ait bir alanı vardır. Lazer ışığı, hedefteki
parçanın alanı içinde hareket eder. O parçası hareket ettiği için,
alanı ile birlikte ışığı da taşır ve ışığın gidiş yolu sapar.
Figür 3 - Lazer ışığını dönen bir cisme sürekli
yönlendirirsek, ışık huzmesi dönüş yönüne bağlı olarak sapacaktır.
Figür 4 - Dönen aynaya lazer ışığını yansıtarak sapmayı
kuvvetlendirebiliriz. Paralel aynalardan geçerek ışığın sapmasını
büyütebilir ve kolaylıkla ölçebiliriz.
Figür 5 - Büyük mesafeler ve hassas ekipman kullanılarak daha
farklı deney düzenekleri oluşturulabilir.
Figür 6 - Birden fazla döner ayna kullanılarak ışığın gidiş
doğrultusu değiştirilebilir. Bu deney diğerlerinden daha kolay
gerçekleştirilebilir.
Detaylı bilgi için tıklayınız.
Figür 7 - İki paralel aynadan yansıyan ışığın davranışı:
Aynalar birlikte hareket ederse yansımalarda değişim olmaz. Sadece bir
ayna hareket ederse yansıma sayısında değişim olur.
Figür 8 - İki farklı aynayı kullanarak ışığın yönünün
değişimini büyük ölçeklerde gözlemlemek mümkündür.
ALICE YASASININ DENEYLERİ ve ÜNİVERSİTELERİN FİZİK BÖLÜMLERİ
Fizikçiler, kendiniz için yaşamsal öneme sahip Alice Yasası
deneylerini bir an önce yapmanızı arzu ederim.

Alice Yasası deneylerine ev sahipliği yapmak ve bu deneylerin bir
parçası olmak büyük bir şeref olacaktır. Bu çalışmalara destek
vermekten memnuniyet duyarım.
Han Erim
Ana sayfa | Alice Yasası Version 6